Menu

Flora en Fauna

Kies hieronder de bovenste aanduiding of scrol door naar beneden en kies uit de lijst hieronder, van aanwezige artikelen.

Alle hieronder getoonde vogels zijn terug te vinden in het boek 'RIJK aan VOGELS', alle insecten in het boek 'INSECTEN RIJK'. Beide boeken zijn verkrijgbaar in de shop.

Zie voor meer aspecten van flora en fauna op golfbanen ook: http://www.golfbaanhandboek.nl/onderdeel/natuur

 

Lezing Biodiversiteit  op Rijk van Nijmegen

Metamorfose

Paddenstoelen

Biodiversiteit

Leven rond de vijver tussen Noord 9 en Oost 1

Inzet schapen vraagt om doordachte keuzes

Succesvolle vogeltelling

Nijlganzen op de baan

Vogels tellen

Luislang doodt bosbok op golfbaan

Flora en fauna Zuid-Afrika

Waar zijn de insekten nu?

 

Lezing Biodiversiteit op Rijk van Nijmegen

Op 28 december 2019 is tijdens de Art Expo een lezing gehouden over Biodiversiteit op onze golfbaan, waarvan hier een resumé.
Inhoudelijk is aandacht besteed aan de landschappelijke metamorfose door de jaren heen, veel variatie = meer biodiversiteit, het landschap is opgebouwd uit biotopen en habitats, bepalend zijn de aanwezigheid van voedsel en de voortplantingsmogelijkheden. We eindigen de lezing met de winter en tot slot inventarisatie van waarnemingen.

 

Als we spreken over biodiversiteit op de golfbaan, dan hebben we het over de verschillende levensvormen binnen de golfbaan. Dit hangt nauw samen met de omstandigheden op de golfbaan waaronder de grondsoort, de waterhuishouding, maar ook het klimaat, hier bij ons ook de seizoenen. De ons in het oog springende levensvormen zijn de flora en fauna, m.a.w. de bomen, struiken, planten en grassen en de dieren, vogels, insecten e.d.

 

Landschappelijke metamorfose
We hebben in 2020 het 7e Lustrum te vieren, dat betekent dat de landschappelijke metamorfose in 1985 van start ging. Het monotone agrarisch landschap werd omgetoverd in een rijk parklandschap met diverse biotopen en habitats.

 

 

 

Veel variatie = meer biodiversiteit
Ons areaal golfbaan van Het Rijk van Nijmegen (ca.145 ha. groot) bevat veel variatie in biotopen en habitats, uiteenlopend van bos tot waste land, van grasrijke rough tot kruidenrijke rough, van houtwal tot bosjes, van open terrein met hagen tot gesloten terrein, van droog tot waterpartij.

 

 

 

De (beperkte) waterpartijen op onze golfbaanlussen (Siepke, Oost 1, Oost 3, Noord 6, NB 15) zijn typische habitats met een specifiek eigen watergebonden leven.

  

 

Ook de bodem vormt een typische habitat met een specifiek eigen grondgebonden leven. Dat kan bestaan uit bodeminsecten, bodemlarven en wormen, maar ook uit bijen of wespen die hun nest in de grond verbergen.

 

 

En geheel andere vorm van habitat is die van bouwkundige aard, denk aan de bedrijfsgebouwen en schuilhutten waarin de boerenzwaluw nestelt of de huisspin woonachtig is. Maar ook aan de vleermuizenkelder op Oost 4.

 

 

Springen de effecten van de ondergrond, hoe oud ook, minder in het oog, die van het klimaat des te meer. Denk aan de witte bloesempracht in het voorjaar, de rijke kruidenbloei van de rough in de zomer of de prachtige kleuren in de herfst. Dit alles heeft invloed op de rijkdom en samenstelling aan leven door de baan.

 

Voedsel voor alles en iedereen
Hoe rijker aan voedsel naar behoefte, hoe gevarieerder de levensvormen. Eutrofiëring of verrijking van bodem en water met voedingsstoffen, overbemesting, wordt hier niet bedoeld, dat is juist schadelijk. Zonder verstoring van het evenwicht moet er voedsel zijn voor bomen en planten, voor vogels en dieren, insecten en bacterien, zwammen en schimmels of mossen en korstmossen.

 

 

Zo lusten onze roofvogels graag een muis, een vogeltje, konijntje of zelfs kevers, libellen of een dikke worm.

 

Maar ook stropen veel vogelsoorten planten af opzoek naar insecten of vruchten of zelfs wel een ei of jong vogeltje.

 

 

Graag gezien voedsel is de rups, van welke vlinder of insect dan ook. Maar de rups zelf eet ook graag om te leven en uiteindelijk het bedoelde imago te worden. Dus dienen er de geschikte planten te zijn (sap, blad, hout, vrucht, bloem, nectar) of paddenstoelen of dood organisch materiaal.

 

 

Eten lieveheersbeestjes plantenluizen, mieren beschermen deze juist vanwege de zoete uitstoot van de luis. Maar ook deze luis wil leven en heeft behoefte aan plantensappen.
En wanneer we over diversiteit spreken zien we dat dat binnen de lieveheersbeestjes betekent dat er veel, heel veel soorten zijn.

 

 

 

Een andere groep binnen de diversiteit is die van de wantsen, de schildwantsen, bloemwanten, blindwantsen, rookwantsen, sikkelwantsen etc. En ook hier geldt eten en gegeten worden.

 

 

Minder opvallend, op de bloedcicade en het koekoeksspuug na, is de grote groep van de cicaden.

 

 

Ongekend groot is de diversiteit aan vliegen en aan de diversiteit binnen de soortgroep, waarbij opvallen de zweefvliegen, bromvliegen, wolzwevers, roofvliegen, sluipvliegen, echte vliegen, dansvliegen, blaaskopvliegen, eendagsvliegen etc.

 

 

 

 

Ook om de beschikbaarheid van voedsel voor bijen, wespen en hommels kunnen we niet heen en ook dit loopt uiteen van plantensappen en fruit tot vlees of dood organisch materiaal.  Gelukkig kunnen we op Het Rijk van Nijmegen spreken van een behoorlijke rijkdom aan soorten.

 

 

 

 

Meer bekend of in het oog springend zijn de vlinders waarvan diverse soorten op onze golfbaan kunnen gedijen dankzij de grote variatie in soorten planten, onze rijke flora. Dit geldt voor soms specifiek plantgebonden soorten alsook voor de meer algemene soorten en dan van de dagvlinders, nachtvlinders en microvlinders.

 

 

 

Bij tijd en wijle zijn de waterpartijen de levensader voor diverse soorten libellen en juffers. Komend vanuit het water (larven) kunnen we genieten van de prachtige, achtergelaten larvenhuid als de libel of juffer eruit kruipt, afgezet tegen het blad van de lisdodde, gele lis of riet. 

 

 

En niet te vergeten, in de struiken, in het gras of tussen de bloemen of in onze gebouwen, veel van het leven dient weer als voedsel voor de spinnen. Spinnen in veel soorten, vormen en maten en prachtige kleuren met allemaal hun eigen web en vangtechniek. Dan hebben we niet uitgeweid over het voedsel voor sprinkhanen, reptielen, vissen, amfibieën, schaal- en weekdieren.

 

 

 

De zoogdieren komen met deze rijkdom veelal wel aan hun kostje, de vos, das, egel, ree, boom- en steenmarter, het konijn, haas en de vele soorten muizen en de eekhoorn.

 

Voortplanting
Eten en leven is één, maar de natuur is gericht op het in stand houden van de soort. Dus als de gelegenheid er is voor voortplanting zal de biodiversiteit binnen de biotopen en habitats toenemen. En zo kunnen we genieten van de voortplantingsvormen binnen de flora met vele vormen en kleuren in zaden en vruchten, bij de schimmels met mooie vruchtlichamen als paddenstoelen, bij de vogels met hun nesten met eitjes, bij de zoogdieren met hun jongen of welpen, bij de vlinders met hun rupsen, de insecten met hun rupsen, eitjes, larven, nimfen e.d.

 

 

 

 

 

Specifiek binnen de groep van vogels hebben we biotopen en habitats voor holenbroeders, maar dat geldt ook voor diverse kevers en insecten. Soms helpen we een handje.

 

 

Ook spinnen kunnen fraaie nesten maken om zich voort te planten.

 

Bijzonder en verrijkend is de mogelijkheid die onze golfbaan biedt om gedurende de winter, ook bij sneeuw, kansen voor overleving te bieden aan diverse soorten dieren, vogels en insecten. Een garantie voor continuering van de biodiversiteit. Hierop kan de inrichting, het beheer en onderhoud worden afgestemd.

 

Maar willen we weten of de biodiversiteit gezond is, dan is ‘meten is weten’,  hier een belangrijk aspect van beheer. Registratie van (regelmatige) observaties is wenselijk, mogelijk zelfs noodzakelijk om achteruitgang tijdig waar te nemen.

Luister, kijk en geniet.

 

Metamorfose


(Foto: Winterse rijp op het gras en herfstkleuren bij opkomende zon)

 

Vanmorgen, 30 november 2019, onderging de golfbaan een eerste grote metamorfose, een gedaanteverwisseling of aanpassing aan de milieuomstandigheden. Zien we nog steeds veel blad aan bomen en struiken met vooral tijdens de zonuren prachtige herfstkleuren, de nachtvorst zorgde voor een compleet witte grasmat op tees, fairways en greens. Gelukkig voor de golfers nog tijdelijk want met de stijgende zon verdwijnt de rijp als sneeuw voor de zon.

 
(Foto's: Links en rechts overgangsbeelden van de herfst naar de winter)

 

Een periode ook waarin de buizerd en de torenvalk veelvuldig zijn waar te nemen boven de baan, op zoek naar voedsel. Zweeft de buizerd boven de baan op de thermiek of zit hij op de uitkijk op een paal of tee-informatiebord, de torenvalk staat vaak te bidden boven de baan.

 
(Foto's: Links een jagende buizerd, rechts een jagende - biddende - torenvalk)

 

In de struikbeplanting zijn momenteel de appelvinken en goudvinken naarstig op zoek naar voedsel. Helaas minder gemakkelijk te observeren dan de buizerd en torenvalk.

 
(Foto's: Links appelvinken opzoek naar voedsel en rechts de goudvink)

 

In het bos zijn de vaak hoorbaar aanwezige boomklevers actief en struinen alle stammen en takken af op zoek naar voedsel. Zijn er dan nog insecten actief? Ja, vooral zijn er nog soorten vliegen actief, ook zweefvliegen zoals de snorzweefvlieg. En hier en daar bloeit nu zelfs nog harig knopkruid.

 
(Foto's: Links naar voedsel zoekende boomklever, rechts een zweefvlieg, de snorzweefvlieg)


(Foto: Het nu nog bloeiende harig knopkruid)


Uit alles blijkt dat het nog geen winter is! Maar deze komt naderbij.

Luister, kijk en bewonder!

 

Paddenstoelen

In de herfst weet iedere golfer, verschijnen de paddenstoelen op de golfbaan, maar weggeweest zijn ze eigenlijk nooit. Deze veelal fraaie schimmels of zwammen zijn er in velerlei vormen en kleuren.

 

(Foto's: Links blauwgroen trechtertje en rechts gewone zwavelkop)

 

 

(Foto's: Links langsteelfranjehoed en rechts reuzenbovist)

 

 

(Foto's: Links geschubde inktzwam en rechts gewone oesterzwam)

 

 

(Foto's: Links grote parasolzwam en rechts vliegenzwam)


De ons bekende en in het oogspringende vruchtlichamen zijn slechts een klein deel van een immens pakket aan schimmeldraden (hyfen) die samen de zwamvlok of mycelium vormen.
Minder bekend met dit fenomeen lijkt het dat dit alleen onder de grond voor komt, maar in werkelijkheid zijn er ook parasitaire paddenstoelen die in of op planten en bomen voor komen, op levend en op dood hout.

 

(Foto's: Links zich ontwikkelende berkenzwam en rechts gewone zwavelkop op een stobbe)

 

(Foto: honingzwam op boomwortel)

 

Naast het liedje van ‘Op een grote paddenstoel rood met witte stippen....’, is bij velen onder ons ook bekend de heksenkring. En dan niet te vergeten de eetbare en ook gekweekte paddenstoelen.

De bij velen meest bekende paddenstoelen zijn opgebouwd uit een duidelijk zichtbare hoed op een steel, soms voorzien van een manchet. De onderkant van de hoed bestaat uit plaatjes (lamellen), buisjes of uit stekels waarop de sporen verschijnen om zich te vermenigvuldigen. Zitten ze binnenin de hoed en komen ze vrij wanneer deze open knapt, dan spreken we van buikzwammen.

 

(Foto's: Links plaatjes of lamellen en rechts buisjes)

 

(Foto: buikzwam soort: parelstuifzwam)

 

 

In de bosranden, op houtwallen of op solitaire bomen of stobben kunnen we ook paddenstoelen aantreffen, soms in grote groepen bijeen zoals zwavelkopjes of elfenbankjes. In het oog springend zijn ook de oranje gekleurde meniezwammetjes op takken van struiken, de berkenzwam die als een schijf tegen de boomstam zit geplakt of de echte honingzwam op zowel levend als afgestorven hout en wortels in loofbossen. Op diverse plaatsen waar houtsnippers worden toegepast kunnen plotseling paddenstoelen verschijnen.

 

(Foto's: Links gewoon elfenbankje en rechts veld met mycena)

 

 

(Foto's: Links dikrandtonderzwam op boomstam en rechts zwamontwikkeling op een stobbe)

 

 

(Foto's: Links platte tonderzwam op een stobbe en rechts een zwavelzwam op de voet van een boom)

 

 

(Foto's: Links en rechts een reuzenzwam op nog levende bomen)

 

Binnen het ecosysteem en in de biodiversiteit van golfbanen hebben we deze bijzondere vormen van onze paddenstoelschimmels nodig. Binnen het humificatieproces ruimen de schimmeldraden al het organisch materiaal op, zoals grassen, bladeren, takken, hout en dode beestjes (sommige soorten leven ook in samenwerking met bomen en zorgen voor voedseltransport-symbiose).

 

(Foto's: Links groep sombere honingzwammen en rechts een kring nevelzwammen in strooisellaag)

 

Zijn ze op een zonnige herfstdag op hun mooist, ze verschijnen vaak bij vochtig weer. Voor de groei en ontwikkeling heeft de paddenstoel vocht nodig. Nog enkele redenen om in de herfstperiode te verschijnen zijn bv. de dan nog warme grond en de aanwezigheid van veel organisch materiaal. Maar de schimmel is er het hele jaar door en dat kunnen golfers ook zien op minder gezonde greens, waar plotseling sneeuwschimmel of dollarspot optreedt.

Misterieus is altijd de giftigheid want er zijn nl. (zeer) giftige paddenstoelen, voor zowel mens als dier. Voorzichtigheid blijft geboden en aangeraden wordt niet zo maar paddenstoelen uit de natuur aan te raken, laat staan te proeven of te eten. Laat de aanblik voldoende zijn en  geniet van hun aanwezigheid, met respect zonder ze om te schoppen of weg te slaan. Binnen de voedselketen vormen diverse paddenstoelen voedsel voor slakken, kevers, muizen, konijnen, herten, egels en eekhoorns. In paddenstoelen leven vaak diverse insecten als kevers, vliegen en muggen waar vogels weer naar op zoek zijn, getuige ook de pikgaten in de hoed.

 

Zo is bekend dat van het omvangrijke vliegengeslacht Pegomya (zie foto linksboven) de larven zich ontwikkelen in paddenstoelen. Sommige schimmeletende soorten Pegomya kunnen ook eetbare paddenstoelen aantasten. Zo zijn deze vliegen aangetroffen in de ‘oranje berkenboleet’, de ‘gewone berkenboleet’ en in ‘gewoon eekhoorntjesbrood’ (Zie foto rechtsboven).

Luister, kijk en bewonder!

 

Biodiversiteit

Jaarlijks wordt geprobeerd de waarnemingen binnen Flora en Fauna op 'Het Rijk van Nijmegen' (Foto linksonder) bij te houden binnen de website 'waarneming.nl'. Dit wordt gedaan primair door Herman Berteler en Freek Snel, daarnaast registreren soms ook Jan Jacobs, Haije Galama en Jan Hartog (Foto rechtsonder).

  

Afhankelijk van de waarneming wordt deze ondergebracht in de soorten groep waardoor de diversiteit overzichtelijk in beeld kan worden gebracht. Deze soorten groepen zijn hierna weergeven met daarachter het door de waarnemers op Het Rijk van Nijmegen waargenomen aantal soorten waarvan een enkeling wordt aangeduid met verzamelsoort, variant of ondersoort. Het betreft hier waarnemingen gedaan in het 1e half jaar van 2019 (van 1 januari t/m 30 juni). Dit blijken in totaal 209 soorten, 18 verzamelsoorten, 3 varianten te zijn. Opvallend wellicht dat er in het 1e half jaar geen paddenstoelen zijn waargenomen.

 

In de praktijk zal het zo zijn dat er meer soorten zijn waargenomen aangezien de waarnemers niet altijd alles wat zij waarnemen, ook daadwerkelijk registreren. Herman Berteler registreert alleen dat wat hij op foto heeft weten vast te leggen (zie foto boven). Desondanks geeft deze inventarisatie toch een helder beeld van de biodiversiteit op de golfbaan.


Vogels - 63 soorten, 1 verzamelsoort

 

(Foto's: Links Grote Canadese gans en rechts Winterkoning)

 

Zoogdieren - 5 soorten    

(Foto: Haas)

 

Reptielen en amphibieen - 2 soorten  

(Foto: Bruine kikker)

 

Dagvlinders - 11 soorten 

 

(Foto's: Links Klein koolwitje en rechts Icarusblauwtje)

 

Nachtvlinders en Micro’s - 21 soorten, 1 verzamelsoort

 

(Foto's: Links Gestreepte goudspanner en rechts Gewone grasmot)

 

Libellen - 5 soorten      

 

(Foto's: Links Lantaarntje en rechts Gewone oeverlibel)

 

Vissen - 1 soort  

(Foto: Karper)

 

Sprinkhanen en Krekels -2 soorten, 2 verzamelsoorten

 

(Foto's: Links Struiksprinkhaan en rechts Veldsprinkhaan)

 

Bijen, wespen en mieren - 9 soorten, 3 verzamelsoorten

 

(Foto's: Links Weidehommel en rechts Sluipwesp)

 

Vliegen en muggen - 15 soorten, 7 verzamelsoorten

 

(Foto's: Links Knobbelbladjager en rechts Langlijfje)

 

Kevers - 18 soorten, 1 verzamelsoort,  2 varianten   

 

(Foto's: Links Zwarttip-Smalboktor en rechts Zevenstippelig lieveheersbeestje)

 

Wantsen, cicaden, plantenluizen - 6 soorten, 1 verzamelsoort

 

(Foto's: Links Bloedcicade en rechts Pyjamaschildwants)

 

Insecten (overige) - 3 soorten

 

(Foto's: Links Driehoekseendagsvlieg en rechts Duitse Schorpioenvlieg)

 

Geleedpotigen (overige) - 1 soort, 1 verzamelsoort

 

(Foto's: Links Kraamwebspin en rechts Strekspin)

 

Weekdieren - 1 soort  

(Foto: Grote aardslak)                                                      

 

Planten - 46 soorten, 1 verzamelsoort, 1 ondersoort 

 

(Foto's: Links Knoopkruid en rechts Vlasbekje)

Totaal: 209 soorten, 18 verzamelsoorten, 3 varianten     

Leuk te vermelden zijn de op 30 juni 2019 waargenomen zeldzame Zwartdijroofvlieg  en de rups van het zeldzame Vlasbekuiltje. Binnen de flora is het zijn hetzeldzame Rapunzelklokje en Bitter barbarakruid waargenomen.

    

(Foto's: Links de zeldzame Zwartdijroofvlieg, rechts en hieronder rups van het zeldzame Vlasbekuiltje

        

 

(Foto's: Links het zeldzame Rapunzelklokje en rechts het zeldzame Bitter barbarakruid)

 

Kortom, rijk aan biodiversiteit en een lust voor het oog.

Luister, kijk en bewonder!

 

Leven rond de vijver op Nood 9 – Oost 1


(Foto: Zicht vanaf Noord 9 op de vijver van Oost 1)

 

Er wordt bijna iedere dag wel in de krant of op radio en TV gesproken over biodiversiteit. Waar kun je dat meer en beter beleven dan aan het water waar het gradient van droog naar nat zorgt voor een grote variatie aan flora en fauna.

Met name in de zomerperiode is het gebied rondom de vijver tussen Noord 9 en Oost 1, rijk aan flora. Er groeien vele tientallen soorten planten van enkele houtachtige tot vele, vele kruidachtigen. In het gradient van nat naar droog (overgangsgebied), treffen we echte waterplanten aan, vervolgens moerasplanten en dan waterminnende planten om vervolgens over te gaan in gras.

 
(Foto's: Links de gele lis en rechts gewone ereprijs)

 
(Foto's: Links gewone smeerwortel en rechts grote kattenstaart)

 

 
(Foto's: Links grote lisdodde en rechts grote wederik)

 

 
(Foto's: Links harig wilgenroosje en rechts late guldenroede)

 

 
(Foto's: Links kruipende boterbloem en rechts watergentiaan)

 

De hoogte van het gewas varieert van enkele centimeters tot bijna twee meter, de bladvormen zijn rijk evenals de bloeiwijzen en bloeitijden. Deze variatie, waarbinnen ook de sappen, nectar en stuifmeel (pollen) een rol spelen, dragen bij aan een grote variatie in biodiversiteit.

In of op het water leven vissen en amfibieen, mogelijk een reptiel en bezoeken diverse vogelsoorten dit water zoals de aalscholver, wilde eend, grauwe gans, nijlgans, blauwe reiger en een enkele keer een meerkoet of waterhoen (lang niet meer waargenomen!).


(Foto: Bezoek van een aalscholver)

 

 
(Foto's: Links boerenzwaluw en rechts huismus)

 

 
(Foto's: Links nijlgans en rechts wilde eend, mannetjes)

 


(Foto: witte kwikstaart)

 

Het meest vertegenwoordigd in de flora zijn wel de insecten met belangrijke groepen als vliegen, bijen, hommels, wespen, vlinders, kevers, libellen, juffers, sprinkhanen, cicaden, muggen, wantsen en spinnen. Ongekende rijkdom aan soorten die gelijktijdig voedsel vormen voor diverse vogels die de vijver dan ook druk bezoeken.

 
(Foto's Links blauwe breedscheenjuffer en rechts doodskopzweefvlieg)

 

 
(Foto's: gewone bladjager en rechts grote narcisvlieg)

 

 
(Foto's: Links kleine parelmot en rechts knoopwesp)

 

 
(Foto's: Links lantaarntje en rechts lisaardvlooien)

 


(Foto: driehoekeendagsvlieg)

 

 
(Foto's: Links lissenboorder en rechts pyjamawants)

 

 
(Foto's: Links roodbaardroofvlieg en rechts roodtipbasterdweekschild)

 

 
(Foto's: Links schietmot en rechts snorzweefvlieg)

 


(Foto: strekspin)

 

 
(Foto's: Links woeste sluipvlieg en rechts zwartpootsoldaatje)

 


(Foto: zesvlekkige groefbij in bloem van vingerhoedskruid)

 

Boerenzwaluwen scheren over het water, huismussen en kwikstaarten bezoeken de vijverrand net als koolmees en pimpelmees. De aalscholver vangt er een visje net als de blauwe reiger. Maar bovenal zal de golfer genieten van de pracht van de bloeiende planten als gele lis, kattenstaart, gulden roede, lisdodde, smeerwortel, hondsroosje, vergeet-mij-nietjes, wolfspoot en diverse grassoorten. En in het water, daar proberen de jonge karpers uit te groeien tot grote jongens.

 
(Foto's: Links jonge karpers en rechts grote, volgroeide exemplaren)

 

Kortom, rijk aan biodiversiteit en een lust voor het oog.

Luister, kijk en bewonder!

 

Inzet schapen vraagt om doordachte keuzes

De meimaand wordt ook wel de bloeimaand genoemd, juni de zomermaand en juli de oogstmaand. Vast staat dat in deze periode de rough op onze golfbaan op zijn mooist is en rijkelijk staat te bloeien. Een periode waarin we kunnen genieten van bloeiende margrieten, korenbloemen, grote morgenster, biggenkruid, Sint-Janskruid, Jacobskruiskruid, duizendblad, knoopkruid, toortsen, kruisdistel, melkdistel, dagkoekoeksbloem, echte kamille, blaascilene, ruig klokje etc. etc. Een lust voor het oog!

 
(Foto's: links en rechts de rough op z'n mooist in juni-juli)

 

Begrazing van heidevelden door schapen is in ons land al eeuwenoud. Daar waar heide een moment is in de successie van pioniers naar bos, dient het kunstmatig in stand te worden gehouden. Zo niet dan wordt het overgroeid door o.a. grassen en opslag van vliegdennen, berken en vogelkers. De heidestruiken dienen ook kort te worden gehouden om te verjongen en dit gebeurde vroeger door plaggen, snoeien, branden en begrazen. En hier bleken schapen nuttig, die vraten het gras en alle andere opslag in de heide op en tevens de toppen van de heideplanten zelf.


(Foto: Schaapskudde onderweg naar nieuwe graaslocatie)

 

Daar waar je niet of nauwelijks heide hebt op de golfbaan vraagt begrazing om doelgerichte inzet op het juiste moment, zo niet dan is het desatreus voor biodiversiteit. In een ommezien is de totale kruidachtige vegetatie verdwenen en daarmee het voedsel voor tientallen soorten larven, rupsen en nimfen en voor vele tientallen soorten aan insecten en vlinders.


(Foto: Het vegetatieresultaat nadat begrazing door schapen heeft plaatsgevonden op Zuid 9)

 

Wat is de opbrengst van enkele uren struinen door een rijk bloeiende rough op onze baan, zoals op zondag 30 juni 2019. Aan vlinders tientallen bruin zandoogje, koolwitjes, bont zandoogje, distelvlinder en dikkopjes als het zwartsprietdikkopje. Vele vele tientallen micro’s als grasmotten.

  
(Foto's: Links bruin zandoogje, rechts groot koolwitje in copula)

 

  
(Foto's: Links bont zandoogje en rechts distelvlinder)

 

  
(Foto's: Links zwartsprietdikkopje en rechts gewone grasmot)

 

Van de bijen natuurlijk de gewone honingbij, maar ook de zijdebij en van de wespen de bijenwolf (graafwesp), enkele sluipwespen en de zeldzame kameelhalswesp. Hommels in vele tientallen zoals de aardhommel, weidehommel, akkerhommel en steenhommel.

  
(Foto's: Links gewone honingbij en recht een zijdebij)

 

  
(Foto's: Links een bijenwolf en rechts een sluipwesp)

 


(Foto: de zeldzame kameelhalswesp)

 

  
(Foto's: Links een aardhommel en rechts een akkerhommel)

 

   
(Foto's: Links een weidehommel en rechts een steenhommel)

 

Naast bromvliegen als de dambordvlieg ook veel zweefvliegen zoals langlijfjes, kleine bijvlieg en van de roofvliegen de zeldzame zwartdijroofvlieg en niet te vergeten de roestbruine kromlijf.

  
(Foto's: Links een dambordvlieg en rechts een groot langlijfje)

 

  
(Foto's: Links een kleine bijvlieg en rechts de zeldzame zwartdijroofvlieg)